Τα Κύθηρα, ένα πανέμορφο νησί, με μεγάλη ιστορία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα νότια της Πελοποννήσου, έχει περιβληθεί με πολλούς μύθους και συμβολισμούς.
Η θάλασσα των Κυθήρων, σύμφωνα με τον Ησίοδο, είναι η γενέτειρα της θεάς Αφροδίτης, αφού η θεά του Έρωτα, γεννήθηκε από το αίμα και τον αφρό της θάλασσας, στα Κύθηρα και μετά ταξίδεψε πάνω στο κοχύλι μέχρι την Κύπρο.
Το διασημότερο ερωτικό ζευγάρι της μυθολογίας μας, ο Πάρις και η Ωραία Ελένη, μετά την απαγωγή βρήκαν καταφύγιο στα Κύθηρα, στη νεραϊδοσπηλιά του Μυλοποτάμου. Μία από τις πιο εντυπωσιακές αίθουσες του σπηλαίου έχει την ονομασία «τα λουτρά της Αφροδίτης»
Από αυτό το γεγονός τα Κύθηρα θεωρήθηκαν σύμβολο ακατάλυτο του αγνού, του άϋλου, του ουράνιου έρωτα, της αγνής και άδολης αγάπης, ένα υπέρτατο ιδανικό που έρχεται σε αντίθεση με τη φθαρτή ανθρώπινη ύλη. Ένας ποθητό ιδανικό, το ιδεατό που όλοι λαχταρούμε να φτάσουμε, αλλά ποτέ δεν φτάνουμε. Ένα ταξίδι σύμβολο βαθύτερων προσωπικών συναισθημάτων, οραμάτων, αξιών και υπαρξιακών αναζητήσεων. Μια υπόσχεση για τη γλύκα της ζωής.
Το ταξίδι προς τα Κύθηρα, ενέπνευσε πολλούς συγγραφείς και ζωγράφους, όπως τον Jean-Antoine Watteau (1684 – 1721) που ζωγράφισε δύο από τους διασημότερους πίνακες με τίτλο «Αποβίβαση στα Κύθηρα» και τον Σαρλ Μποντλέρ που αφιέρωσε στο νησί υπέροχους στίχους με τον τίτλο Ταξίδι στα Κύθηρα.
Ένας από αυτούς που ανακάλυψε αυτό το ταξίδι και το μετέτρεψε σε προσωπικό στόχο, σε έναν ιδανικό σκοπό, εδώ και πολλά χρόνια είναι ο πιο διάσημος Έλληνας ιδιοκτήτης ελληνικών εστιατορίων στο εξωτερικό, ο Κώστας Σπηλιάδης, ιδιοκτήτης της αλυσίδας Milos.
Αλλάζοντας το παιχνίδι
Αυτό που έμαθε να κάνει στη ζωή του ο Κώστας Σπηλιάδης ήταν να αλλάζει το παιχνίδι. Να θέτει νέους κανόνες. Έτσι, όταν άνοιξε το πρώτο Μιλος στο Μόντρεαλ, αυτό που έβλεπε γύρω του ήταν ότι η ελληνική κουζίνα που πρόσφεραν τα ελληνικά εστιατόρια, απείχε πολύ από την κουζίνα που είχε μάθει ο ίδιος πριν φύγει από το χωριό του έξω από την Πάτρα. Αν και την ονόμαζαν ελληνική, είχε απομακρυνθεί από την παραδοσιακή κουζίνα των Ελλήνων. Ήταν κάτι που έπρεπε να το αλλάξει. Και το πέτυχε μέσα από την ελληνική θαλασσινή κουζίνα, αφού η Ελλάδα, ως χώρα που βρέχεται παντού από θάλασσα, είχε δημιουργήσει μια ισχυρή παράδοση στα πιάτα της θάλασσας. Ήταν άλλωστε η κουζίνα που γνώριζαν οι ξένοι όταν έρχονταν για διακοπές στα ελληνικά νησιά΄Έτσι κατάφερε να αλλάξει το παιχνίδι καθιερώνοντας τα MILOS ως εκφραστές μιας ελληνικής γαστρονομικής παράδοσηςγια την οποία η χώρα μας μπορεί να είναι υπερήφανη και ήσυχη ότι εκπροσωπείται επάξια.
Εδώ και 30 χρόνια από τότε που ο Κώστας Σπηλιάδης ανακάλυψε το νησί, του έγινε εμμονή να αλλάξει έναν ακόμα τομέα της ελληνικής γαστρονομίας, αυτόν της εκπάιδευσης των νέων σεφ πάνω στην ελληνική κουζίνα.
Τα Κύθηρα και συγκεκριμένα ένα εγκαταλειμένο μεσαιωνικό χωριό, τα Αρωνιάδικα, ένα μέρος που ερωτεύτηκε με την πρώτη ματιά, έγιναν η έμπνευσή του. Η μεσαιωνική αρχιτεκτονική τους ήταν καταπληκτική, αισθάνθηκε πως ανακάλυψε πολύτιμες αντίκες σε ένα από τα καλύτερα «παλαιοπωλεία» του κόσμου. Έχοντας βιώσει τη μετανάστευση και ο ίδιος ήξερε πως ήταν η βασική αιτία που τα σπίτια αυτά είχαν εγκαταλειφθεί. Έτοιμα να καταρρεύσουν τον καλούσαν να κάνει κάτι για να εξασφαλίσει την παρουσία τους και τη συνέχειά τους στον χρόνο. Η άδολη αγάπη για την πατρίδα, ο ουράνιος θεικός έρωτας καθώς άρχισε να κάνει βόλτες στα ερείπια του χωριού άρχισαν να τον κατακλύζουν. Ένιωσε πως είχε φτάσει κοντά στο ποθητό και το μακρινό. Ένιωθε πως το ταξίδι στα Κύθηρα ήταν ένα ιδανικό που έπρπεπε να ολοκληρώσει.
Αφού αγόρασε αρκετά από τα εγκατελειμένα σπίτια του μεσαιωνικού χωριού, τα οποία είχαν κατασκευαστεί πριν από περισσότερα από 100 χρόνια, άρχισε να τους δίνει ζωή επιστρατεύοντας ειδικούς αρχιτρέκτονες και πανεπιστημιακούς ειδικούς στις αναστηλώσεις.
Ακαδημία Ελληνικής Γαστρονομίας. Ένας πόθος που γίνεται πραγματικότητα.
Σε αυτά ακριβώς τα σπίτια αποφάσισε να δημιουργήσει την Ακαδημία Ελληνικής Γαστρονομίας, μια σκέψη κι ένας πόθος που του είχε γίνει εμμονή.
Αυτό που ο ίδιος είχε διαπιστώσει είναι ότι όλες οι σχολές μαγειρικής εκπαίδευαν τους νέους σεφ της ελληνική κουζίνας πάνω στα πιάτα που ήταν προσαρμοσμένα στη ζήτηση των τουριστών. Αυτό όμως δεν έχει σχέση με την αυθεντική παραδοσιακή κουζίνα, με τις πραγματικές της ρίζες και ούτε μπορεί να αναδείξει τις πραγματικές της δυνατότητες. Ήταν πάλι η στιγμή που ο Σπηλιάδης έπρεπε να αλλάξει το παιχνίδι.
Η εκπάιδευση πάνω στην ελληνική κουζίνα έπρεπε να συνδεθεί με την ελληνική γη. Η ελληνική κουζίνα έπρεπε να πάιξει στο δικό της γήπεδο. Και καλύτερο γήπεδο από τον ευλογημένο τόπο των Κυθήρων με μια σειρά από εκπληκτικά προϊόντα, όπως το αλάτι, το μέλι, το ελαιόλαδο, δεν θα μπορούσε να υπάρξει.
Δεν ήταν μόνο η φυσική ομορφιά του νησιού που τον εντυπωσίασε. Λόγω της θέσης τους στο Αιγαίο και λόγω της ιστορίας τους, τα Κύθηρα έχουν υποστεί διαδραστική επιρροή τριών πολύ ισχυρών πολιτισμών – του κρητικού πολιτισμού, της ηπειρωτικής ελληνικής κουλτούρας από την Πελοπόννησο και του ενετικού», λέει ο Σπηλιάδης. «Τα βλέπετε να αντικατοπτρίζονται στην αρχιτεκτονική του, στη γλώσσα του νησιού, ακόμη και στο νομικό του σύστημα».
Εκπαίδευση με συμμετοχή στη γαστρονομική κουλτούρα του τόπου
Η ακαδημία Γαστρονομίας προβλέπεται να λειτουργήσει μέσα στο 2025 και ο κ. Σπηλιάδης σχεδιάζει να φέρει το προσωπικό της κουζίνας από τα εστιατόρια MILOS από όλο τον κόσμο για να περάσουν μερικούς μήνες στα σπίτια αυτού του χωριού, να βυθιστούν στην αυθεντική ελληνική μαγειρική και να ανανεώσουν τις γνώσεις τους. Όπως ο ίδιος έχει τονίσει «Είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό να συμμετέχουν στη ζωή του νησιού, όπως η συγκομιδή ελιών ή το ψάρεμα, ώστε να κατανοούν την κουλτούρα των τροφίμων μέσω της παραγωγής, της καλλιέργειας και της κατανάλωσής τους».
Όμως δεν περιορίζει τη διαδικασία μόνο στο προσωπικό των MILOS, αλλά απευθύνεται και σε όποιους θέλουν να μάθουν την τέχνη του ελληνικού φαγητού και να εκτιμήσουν τις βασικές αρχές και τη φιλοσοφία του, όπως η υπεροχή των υλικών και η απλότητα της μαγειρικής. Μέσα στους στόχους είναι και η φιλοξενία τουριστών που θέλουν να απολαύσουν ένα ελληνικό καλοκαίρι και παράλληλα μια συναρπαστική πολιτιστική εμπειρία που συνδέεται με την ελληνική γαστρονομική κουλτούρα.
Μια ολιστική εμπειρία
Χαρακτηριστική είναι η μελέτη του καθηγητή Ιωάννη Τσουκαλά που επιβλέπει για λογαριασμό της «Μύλος Τουριστικά Ακίνητα Α.Ε., Κώστας Σπηλιάδης», τη μελέτη και κατασκευή Σχολής Γαστρονομίας και Γευσιγνωσίας που αφορά στην αποκατάσταση παραδοσιακών οικημάτων συνολικού Εμβαδού 3000 τ.μ. στον οικισμό Αρωνιάδικα Κυθήρων και τη μετατροπή τους σε καταλύματα βραχύβιας διαβίωσης, εργαστήρια γαστρονομίας, εκθετήριο βασικών προϊόντων, αίθουσα γευσιγνωσίας και εστιατόριο.
Η σύλληψη του κέντρου γαστρονομικής σχολής και γευσιγνωσίας στα Κύθηρα, σύμφωνα με τον κ. Τσουκαλά προσβλέπει στον σχηματισμό μιας ολιστικής εμπειρίας. Στην ανάδειξη ενός δεσμού των δωρικών ποιοτήτων του νησιού με τις θεμελιακές αρχές της γαστρονομίας. Στην πραγματοποίηση ενός ταξιδιού που θα προσφέρει στον επισκέπτη την ευκαιρία να γευτεί τον τρόπο που θέλει να ζήσει.
Πρόκειται για μια συνολική πρωτότυπη πρόταση, η οποία πιστεύει ότι η γαστρονομική πρακτική προκύπτει από τον τρόπο ζωής και δράσης του κάθε ανθρώπου σε ένα περιβάλλον. Η αρχιτεκτονική αναλαμβάνει να διαδραματίσει το δοχείο αυτής της νέας ζωής.
Ο βασικός πυλώνας πάνω στον οποίο στηρίζεται η πρόταση είναι η εμπειρία της μαγείας του τόπου και των δραστηριοτήτων που συμβαίνουν σε αυτόν. Πεποίθηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι ότι η νέα αυτή προσέγγιση δεν μπορεί να τυποποιηθεί σε συγκεκριμένες διαδικασίες και γνώσεις αλλά μπορεί μόνο να κατακτηθεί μέσω βιωμάτων. Στόχος του εγχειρήματος είναι η μύηση σε έναν νέο τρόπο σκέψης η οποία οργανώνει τη συνάντηση της γαστρονομίας με την μαγεία και το πνεύμα του τόπου. Βασική πράξη αποτελεί η επιστροφή σε βασικές πρακτικές παραγωγής με τελικό στόχο την εξερεύνηση της τραχύτητας και της καθαρότητας της γεύσης, την αφαίρεση του περιττού και την ανάδειξη των βασικών και των αναγκαίων.
