Δεν τους αντιστάθηκε ποτέ κανείς. Ούτε στη γεύση τους, ούτε στην εμφάνισή τους. Χρυσαφένιες τραγανές μελωμένες μπουκίτσες με γεύση που εκρήγνυται στο στόμα. Οι λουκουμάδες παραμένουν πάντα μια old time απόλαυση, αφού καταφέρνουν να φέρνουν γλυκιές αναμνήσεις και συγχρόνως all time πρόταση, αφού επανέρχονται στη ζωή μας με εκσυγχρονισμένες εκδοχές, σε νέα μοντέρνα καταστήματα.
Είναι από τις λιχουδιές που ξυπνούν και τις πέντε αισθήσεις και ας ακούγεται στερεότυπο. Η χρυσαφένια όψη τους μαγνητίζει την όραση, η κανέλα αναδύει μια νοσταλγική ανατολίτικη μυρωδιά, η μαλακή ζύμη τους που θες να την αγγίξεις, αλλά τη νιώθεις στο στόμα, απογειώνει την αφή, το «κράτς» από το τραγανό περίβλημα γίνεται μελωδία στα αυτιά και όσο για τη γεύση… εδώ σταματούν τα λόγια.
Λίγη ιστορία…
Στην Ελλάδα μας αρέσει πάντα να αναζητάμε την καταγωγή κάθε διάσημης λιχουδιάς ή γλυκού στο απώτερο παρελθόν μας. Ο Τζον Πορτοκάλος στην ταινία «Γάμος αλά ελληνικά» που εξελλήνιζε κάθε αμερικάνικο όνομα, είναι ο δικός μας αγαπημένος cult ήρωας. Ξεσκονίζουμε την Ιλιάδα και την Οδύσσεια κάνοντας searching και find in page για να βρούμε κάποια αναφορά αφού ο θείος Όμηρος τα είπε όλα πριν από μας.
Θα ακούσετε πολλούς να αποδίδουν ελληνική καταγωγή στους λουκουμάδες συνδέοντάς τους με τα «γλυκά κέρματα» ένα γλυκό με ζύμη στην αρχαιότητα, παρακάπτοντας ότι το κέρμα παραπέμπει σε επίπεδη επιφάνεια σε τηγανίτες δηλαδή. Θα ακούσετε ότι τους έδιναν ως έπαθλο στους Ολυμπιονίκες προς τιμήν ενός φούρναρη Ολυμπιονίκη από την Ηλεία.
Θα ακούσετε και κάποιους να λένε ότι είναι οι πρόγονοι των ντόνατς στην Αμερική και θα ήταν μια λογική εκδοχή, αφού όπως έχουμε γράψει και σε άλλο άρθρο οι πρώτοι Έλληνες μετανάστες άνοιγαν σωρηδόν ζαχαροπλαστεία και θα ήταν λογικό να παρασκευάζουν αυτό το τόσο εύκολο γλύκισμα. Άσχετα βέβαια από το γεγονός ότι τα έφεραν οι Ολλανδοί μετανάστες στη Νέα Υόρκη τον 17ο αιώνα, πριν φτάσουν οι Έλληνες στην Αμερική.
Ωραία ακούγονται όλα αυτά και μας αρέσουν.
Αλλά πάνω από όλα να συμφωνήσουμε ότι μας αρέσουν οι ίδιοι οι λουκουμάδες. Και να δεχτούμε ότι γλυκά με ζύμη και μέλι παρασκευάζονται σε όλο τον κόσμο. Για παράδειγμα, στην Τουρκία υπάρχει το lokma, στην Ιταλία το castagnole, ενώ στην Ισπανία churros. Κάθε παραλλαγή έχει τα δικά της χαρακτηριστικά, αλκλά η ουσία παραμένει σταθερή, μια ζεστή, αφράτη μπουκιά γεμάτη γλυκιά απόλαυση.
Αυτό που μπορούμε να πιστώσουμε στους λουκουμάδες ότι κατάφεραν να αποκτήσουν το ελληνικό dna, όπως και και ο γυρος ή το τζατζίκι, και να εμφανίζονται ως ελληνικά ξεπερνώντας τις διάφορες κοιτίδες που πρωτοεμφανίστηκαν.
Επιδόρπιο στο μενού ή μια ειδική κατηγορία στην εστίαση;
Οι λουκουμάδες μπορούν να συμπεριλαμβάνονται ως ένα επιδόρπιο στον κατάλογο ενός ελληνικού εστιατορίου στο εξωτερικό, όμως οι πολλοί τρόποι που χρησιμοποιούνται τους έχουν κάνει να αυτονομηθούν και να αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία εστίασης. Το βλέπουμε σαν παράδειγμα σε με μια αλυσίδα με το όνομα Lukumades που αναπτύσσεται στο Jacksonville Beach στη Φλόριντα.
Έτσι κι αλλιώς στην Ελλάδα τα λουκουματζίδικα από πολύ παλιά αποτελούσαν ξεχωριστά καταστήματα που είτε διέθεταν αποκλειστικά λουκουμάδες, είτε συμπεριλάμβαναν και γλυκά ή γαλακτοκομικά προϊόντα κρέμες ρυζόγαλο, γιαούρτι κλπ.
Διάσημοι ήταν οι λουκουμάδες του εμβληματικού «Αιγαίον» στην Αθήνα στην Πανεπιστημίου, που όμως έχει κλείσει αλλά και ο «Κρίνος» στην Αιόλου, όπως κι ο «Μπαλατσούρας» στο Αιγάλεω που άντεξαν και εκσυγχρόνισαν τα καταστήματά τους και εμπλούτισαν την γκάμα προϊόντων τους.
Φυσικά πολλά καινούργια μοντέρνα καταστήματα με λουκουμάδες ξεφυτρώνουν παντού
Στην επαρχία ονομαστοί είναι οι Λουκουμάδες του Κτιστάκη στα Χανιά, ενώ ιστορία έχει γράψει και ο Ενενήντας στην Πάτρα, ο πρώτος που παρασκεύασε λουκουμάδες στην πόλη το 1868 σε έναν φούρνο – παράγκα παράγκα στη διασταύρωση των οδών Κανακάρη και Κολοκοτρώνη απέναντι από ένα δημοτικό σχολείο και κατάφερε να τους επιβάλει στους γονείς μέσα από τους μαθητές που ήταν και οι πρώτοι πελάτες του.
Παρασκευή. Το καλύτερο υλικό είναι η εμπειρία
Η παρασκευή λουκουμάδων, φαίνεται απλή, όμως για να μπορείς να κάνεις τη διαφορά χρειάζεται μαστοριά, κάποιες ισορροπίες και φυσικά πείρα που αποκτιέται με την επανάληψη, αφού υπάρχουν άνθρωποι που φτιάχνουν ή τηγανίζουν χιλιάδες λουκουμάδες καθημερινά Η ζύμη αποτελείται από βασικά υλικά, όπως αλεύρι, μαγιά, νερό και ζάχαρη. Η σωστή αναλογία και η ποιότητα των υλικών παίζουν σημαντικό ρόλο στην υφή και γεύση της ζύμης.
Σημαντικό ρόλο παίζει ο τρόπος που θα αφήσουμε να φουσκώσει η ζύμη, ώστε να αποκτήσει το εσωτερικό της κυψέλες αέρα που θα εξασφαλίζουν την αφράτη υφή της μετά το τηγάνισμα.
Και κάποια μυστικά…
Μην ρίξετε το αλάτι πριν ενεργοποιηθεί η μαγιά γιατί θα διακόψει τη δράση της. Προσθέστε το αργότερα.
Μπορείτε να προσθέσετε ξηρούς καρπούς, ξύσμα πορτοκαλιού, βανίλια, μπαχαρικά στη ζύμη για να δώσετε τη δική σας διαφορετική νότα.
Ρίξτε μια κουταλιά ξύδι στη ζύμη, αν θέλετε να πετύχετε την απόλυτα τραγανή επιφάνεια.
Τηγανίστε τη ζύμη ρίχνοντας μία – μία κουταλιά, τη ζύμη αφού θα έχετε βρέξει με νερό το κουτάλι πριν για να ξεκολλάει εύκολα.
Τηγανίστε σε βαθύ σκεύος με αρκετό λάδι (ελαιόλαδο καλύτερα, αλλά και το ηλιέλαιο δεν μας χαλάει). Οι λουκουμάδες είναι έτοιμοι όταν επιπλέουν στην επιφάνεια του λαδιού και έχουν αποκτήσει χρυσαφένιο χρώμα.
Πώς θα τους σερβίρουμε
Ο κλασικός τρόπος για να σερβίρουμε τους λουκουμάδες είναι το παραδοσιακό σιρόπι με μέλι και κανέλα που προσφέρει μια ζεστή και πικάντικη γεύση.
Μπορούμε να τους περιχύσουμε με μια γκανάς από σοκολάτα.
Μπορούμε να τους γεμίσουμε με μια κρέμα ζαχαροπλαστικής.
Μπορούμε να τους πασπαλίσουμε με σουσάμι.
Μπορούμε να τους συνοδεύσουμε με παγωτό ή και με φρούτα.
Μπορούμε να τους συνδυάσουμε με γιαούρτι ή με γλυκό του κουταλιού.
Όλα αυτά τα «μπορούμε» βοηθούν έναν σεφ ζαχαροπλαστικής να δημιουργήσει τις δικές του προτάσεις, ώστε οι ελληνικοί λουκουμάδες να πάρουν τη θέση που τους αξίζει μέσα στο μενού ενός εστιατορίου ελληνικής κουζίνας σε όλο τον κόσμο. Κι αν μας απασχολούν οι θερμίδες που μας φιλοδωρούν, σίγουρα δεν είναι περισσότερες από άλλα γλυκά. Αν μάλιστα αντικαταστήσουμε τη ζάχαρη με μέλι, είναι και ένα από τα πιο υγιεινά γλυκά σε σχέση με άλλα. Αξίζει λοιπόν τον κόπο να αρχίσετε να ψάχνετε συνταγές στο διαδίκτυο. Σας δίνουμε μερικές:
https://www.argiro.gr/recipe/loukoumades-tis-giagias/
https://akispetretzikis.com/recipe/5620/paradosiakoi-loykoymades
https://komotini-mills.gr/sintagi/paradosiakoi-loukoumades
Αντώνης Παπαϊωάννου
