Τα περισσότερα ελληνικά εστιατόρια στο εξωτερικό ονομάζονται Μύκονος ή Σαντορίνη. Δύσκολο να βρεις μια πόλη με περισσότερα από 10 ελληνικά εστιατόρια που κάποιο από αυτά να μην έχει το όνομα των παραπάνω πιο γνωστών κυκλαδίτικων νησιών, ενώ στη σειρά ακολουθεί η Πάρος.
Πόσα όμως από αυτά τιμούν την κυκλαδίτικη κουζίνα στο μενού τους;
Πόσα από αυτά έχουν εντάξει τους Παραγωγούς των Κυκλαδίτικων προϊόντων στο μενού τους;
Και δεν μιλάμε για οποιαδήποτε προϊόντα, αλλά μερικά από τα πιο διάσημα προϊόντα με ονομασία προέλευσης στη χώρα.
Εδώ να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχει και μια πραγματική δυσκολία, η παραγωγή των προϊόντων αυτών είναι μικρή, ώστε να επαρκεί για εξαγωγές, ενώ η κατανάλωση των περισσότερων από αυτά εξαντλείται επί τόπου, ιδίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες με την τουριστική έκρηξη.
Παρόλα αυτά, όποιος εστιάτορας του εξωτερικού έχει πραγματικό μεράκι να προμηθευτεί τα κυκλαδίτικα προϊόντα, μπορεί να αναζητήσει λύσεις, αναζητώντας τις εταιρίες εκείνες που προβαίνουν σε κάποιες εξαγωγές, έστω και περιορισμένες.
Ποια είναι όμως αυτά τα προϊόντα και που οφείλουν την ιδιαιτερότητά τους; Ας θυμηθούμε μερικά: άνυδρες τομάτες και φάβα Σαντορίνης, πατάτες Νάξου, κάπαρη, διάσημα γαλακτοκομικά, όπως η Κοπανιστή Μυκόνου και η Γραβιέρα με το Αρσενικό Νάξου. Και φυσικά κρεατικά μικρής παραγωγής και αλλαντικά, όπως η λούζα Μυκόνου, αλλά και πεντάφρεσκα ψάρια, πολλά από τα οποία διατίθενται και παστά. Και βέβαια κοντά σε αυτά μπορεί να συμπληρώσει κανείς τη μεγαλύτερη γκάμα σε αρωματικά φυτά της Μεσογείου, εξαιρετικής ποιότητας μέλια καθώς και μοναδικά κρασιά με κυρίαρχες τις λευκές ποικιλίες, όπως το διάσημο ασύρτικο, το αθήρι, το αηδάνι, τη μαλαγουζιά, αλλά και κόκκινες όπως η περίφημη μανδηλαριά
Η ιδιαιτερότητα των προϊόντων οφείλεται στη μορφολογία της κυκλαδίτικης γης και το μικροκλίμα του κάθε νησιού που απομονωμένο από τα υπόλοιπα προσδίδει μοναδικά χαρακτηριστικά στα δικά του προϊόντα.
Κυκλάδες, μια ιδιαίτερη μαγειρική παράδοση
Μπορεί, όπως είπαμε τα ίδια τα προϊόντα να μην είναι εύκολο να εξαχθούν, έχουν όμως συμβάλει σε μια ιδιαίτερη μαγειρική παράδοση, η οποία ως άϋλη κληρονομιά μπορεί να διδαχτεί στα πέρατα του κόσμου και να δώσει ξεχωριστά πιάτα με κυκλαδίτικες νότες σε κάθε μενού.
Το έχουμε γράψει πολλές φορές. Οι τουρίστες όταν επιστρέφουν στον τόπο τους θέλουν να δοκιμάσουν σε ένα ελληνικό εστιατόριο της πόλης τους, τα πιάτα που θαύμασαν και απόλαυσαν στις διακοπές τους στην Ελλάδα. Το ίδιο θα κάνουν και οι χιλιάδες τουρίστες που επισκέπτονται τα κυκλαδίτικα νησιά. Αναζητήστε λοιπόν αυτά τα πιάτα και κάντε τη διαφορά:
Κρεμμυδόπιτα, Μόστρα και κοπανιστή στη Μύκονο
Μπορεί ο κρητικός τάκος να κερδίζει έδαφος διεθνώς, αλλά το δίδυμο αδελφάκι του, η Μόστρα Μυκόνου μπορεί να κάνει τη διαφορά. Παρασκευάζεται από δύο χαρακτηριστικά προϊόντα – πρεσβευτές της γαστρονομικής παράδοσης του νησιού, τα παξιμάδια και την κοπανιστή με την προσθήκη τριμμένης μεστής τομάτας, ελαιόλαδου και αρωματικών, όπως ρίγανη, θυμάρι ή κάπαρη.
Κρεμμυδόπιτα Μυκόνου: Θα μπορούσε να είναι ένα διάσημο brunch παγκοσμίως. Η πιο φημισμένη πίτα της Μυκόνου έχει με πλούσιο φύλλο και πλούσια γέμιση, με μπόλικο ξερό κρεμμύδι, που αντιπαραθέτει τη γλυκάδα του στην όξινη γεύση του τυριού.
Σαντορίνη. Φάβα, τοματοκεφτέδες και μελιτίνια
Η Φάβα Σαντορίνης ΠΟΠ παράγεται από τους σπόρους του Lathyrus clymenum L., ενός ανθοφόρου φυτού που καλλιεργείται σε οκτώ από τα νησιά των Κυκλάδων στο Νότιο Αιγαίο με την εφαρμογή τοπικών μεθόδων που ξεκίνησαν χιλιετίες πριν. Μαγειρεμένη, αποκτά μια βελούδινη υφή και η γλυκιά της γεύση ξεχωρίζει. Μπορεί να συνοδεύσει οποιοδήποτε γεύμα ή και μόνη της, ως μεζές, το ούζο, το τσίπουρο και το κρασί.
Οι άνυδρες τομάτες της Σαντορίνης εδώ και χρόνια αποτελούν τη βάση για τους πιο γευστικούς και διάσημους κεφτέδες του νησιού, τους τοματοκεφτέδες, οι oποιοι πλάθονται και τηγανίζονται με κρεμμύδι και αρωματικά του Αιγαίου.
Μελιτίνα: Μικρά τραγανά πιτάκια με ζύμη, θυμαρίσιο μέλι και σαντορινιό κατσικίσιο τυρί. Μοιάζουν με τα κρητικά λυχναράκια και συνηθίζονται σε πολλά νησιά του Αιγαίου. Μια ωραία ιδέα για κέρασμα, για μια ποικιλία μεζέδων ή για επιδόρπιο
Νάξος. Ρόστο και Σεφουκλωτή
Το ρόστο Νάξου είναι ένα ιδιαίτερο πιάτο που τιμά την παράδοση των κοκκινιστών της κατσαρόλας. Πρόκειται για χοιρινό που σιγοβράζει με πατάτες και τομάτα, κόκκινο κρασί, ζάχαρη και φυσικά αρωματικά, όπως θυμάρι ή ρίγανη. Ένα εύκολο πιάτο για κάθε μενού με αιγαιοπελαγίτικο χρώμα και αναφορές.
Σεφουκλωτή: Μην αρχίσετε την γκρίνια που θα βρούμε σέσκουλα, καυκαλήθρες και κουτσουνάδα στην Αστόρια ή το Μόναχο. Αυτή η πίτα γίνεται με ότι βρώσιμα χόρτα έχετε διαθέσιμα, αφού προσθέσετε πράσα ή φρέσκα κρεμμύδια και ρύζι ή σταφίδες που σίγουρα υπάρχουν παντού. Αναζητήστε τη συνταγή της και κάντε τη διαφορά. Ένα κομμάτι, μαζί με λίγη γραβιέρα ή αρσενικό τυρί Νάξου συνοδεύυν υπέροχα το τσίπουρο και το κρασί.
Ραφιόλια, Πετεινός Πατίδο και Σαλατούρι από την Πάρο και την Αντίπαρο
Τα ραφιόλια Πάρου είναι μικρά πιτάκια που μοιάζουν με τα μελιτίνια, ενώ η ονομασία τους παραπέμπει στα στα ραβιόλια από το γεγονός ότι πρόκειται για ζύμη με γέμιση
Ο Πετεινός Πατίδο είναι ένα ιδιαίτερο πιάτο που συνηθίζεται τις γιορτές στην Αντίπαρο, αλλά μπορεί να εντυπωσιάσει και να ξαφνιάσει τους πελάτες σε οποιοδήποτε εστιατόριο του κόσμου. Κόκορας γεμιστός με μπαγιάτικο ψωμί, εντόσθια και κεφαλοτύρι, βράζει σε κατσαρόλα, ροδίζει στο φούρνο και τον σερβίρετε με σούπα αυγολέμονο. Λοιπόν τι λέτε; Κάνει ή δεν κάνει τη διαφορά;Σαλατούρι Πάρου. Μια σπάνια ψαροσαλάτα που συγκεντρώνει όλες τις γεύσεις και τις μνήμες του Αιγαίου σε ένα πιάτο. Κομμάτια ψαριού με αρωματικά του νησιού και μπαχαρικά σε μια ονειρεμένη σύνθεση. Ένα ιδανικό και εύκολο πιάτο για κάθε θαλασσινή κουζίνα και όχι μόνο
Ρεβιθάδα και μαστέλο από τη Σίφνο
Η Σίφνος είναι ίσως η βασίλισσα της Κυκλαδίτικης κουζίνας γιατί έχει να παρουσιάσει δυο πιάτα που απαιτούν μεράκι και υπομονή. Όχι ότι είναι δύσκολα. Απλά αφήνετε τον φούρνο και τον χρόνο αλλά και τα σιφνέικα κεραμικά να δουλεύουν για σας.
Ρεβιθάδα: Δεν νομίζω ότι υπάρχει επισκέπτης στη Σίφνο που να μην έχει δοκιμάσει την περίφημη ρεβιθάδα. Ρεβίθια σε πήλινο σκεύος με μπόλικο ελαιόλαδο και κρεμμύδι και αρωματικά που τα σιγοψήνετε όλη τη νύχτα σε χαμηλή θερμοκρασία, ώστε να απορροφήσουν όλα τα αιγαιοπελαγίτικα αρώματα
Το μαστέλο, ένα πήλινο σκεύος σε σχήμα γλάστρας, έδωσε την ονομασία του σε αυτό το πιάτο που και η ονομασία του σε οποιοδήποτε μενού, αλλά κυρίως η γεύση του δεν το αφήνουν να περάσει απαρατήρητο. Αρνάκι που τοποθετείται ολόκληρο μέσα στο σκεύος, πάνω σε κληματόβεργες και ψήνεται πάνω από 5 ώρες με κρασί.
Φρουτάλια και αμυγδαλωτά από την Άνδρο
Φρουτάλια: Το πιο εύκολο, το πιο γρήγορο και ένα από τα πιο νόστιμα πιάτα που μπορείτε να συμπεριλάβετε στο μενού σας. Η παραδοσιακή ομελέτα Πάρου που δεν χρειάζεται τίποτα περισσότερο, από αυγά, λουκάνικο ή καπνιστό, κολοκυθάκια και αρωματικά.
Αμυγδαλωτά και παστιστάκια. Η ζαχαροπλαστική στην Άνδρο έχει ιστορία αιώνων και ρίζες στην εποχή της Ενετοκρατίας, ενώνοντας τη νησιώτικη παράδοση με τις κοσμοπολίτικες νότες που έφερναν στο νησί οι κοσμογυρισμένοι έμποροι και εφοπλιστές. Μια αστικής αντίληψης ζαχαροπλαστική μοναδική στην Ελλάδα. Εντάξει, δεν θα σας βάλουμε να φτιάξετε τα γλυκά της Άνδρου, αφού μπορείτε να τα παραγγείλετε σε κάποιο από τα ζαχαροπλαστεία της, όπως του Λάσκαρη, του Λυγίζου η του Γαλανού
Πατατάτο και ρακόμελο από την Αμοργό
«Αμοργιανό μου πέρασμα να ’χεις καλό ξημέρωμα τραγουδούν στην Αμοργό καθώς πίνουν ένα ιδιότυπο ποτό, το ρακόμελο που εμπνεύστηκαν οι ευφάνταστοι άνθρωποι μιας επιχείρησης της περιοχής και που θα ήταν μια καλή εμπειρία να εντάξετε στο μενού σας. Πρόκειται φυσικά για ανάμειξη ρακής και μελιού.
Το κλασικό και εύκολο πιάτο του νησιού είναι το πατατάτο, κατσικίσιο κρέας, κοκκινιστό στην κατσαρόλα με πατάτες, όπως προδίδει και το όνομά του, που μελώνει καθώς σιγοβράζει και αποδίδει μια γευστικότατη και λαχταριστή σάλτσα.
Λαδένια και μελόπιτα. Η «φοκάτσια» και το «τσιζ κέικ» της Κιμώλου
Αν ζηλεύετε τους Ιταλούς εστιάτορες που κερδίζουν πελάτες με τη διάσημη φοκάτσια, ένα είδος ψωμιού και πίτσας, δεν έχετε παρά να δοκιμάσετε στον κατάλογό σας τη λαδένια Κιμώλου. Η κατεξοχήν ελληνική πίτσα με καταγωγή από το νησί, με ψωμένια ζύμη και ελάχιστα υλικά: ντομάτα, κρεμμύδι, ρίγανη και φυσικά αρκετό ελαιόλαδο. Μια απλή, εύκολη και πάντα αγαπημένη συνταγή που ταιριάζει σε κάθε ελληνικό μενού
Αν πάλι ζηλεύετε τους Αμερικανούς εστιάτορες που έχουν στο μενού τους ένα φημισμένο τσιζ κέϊκ στον κατάλογό τους, δοκιμάστε να τους ξεπεράσετε με μια μελόπιτα Κιμώλου, το πιο δημοφιλές γλυκό της Κιμώλου. Παρασκευάζεται σε ταψί, χωρίς φύλλο, από μείγμα αυγών, ανάλατης μυζήθρας και ανθόμελου και το σερβίρισμά της συνοδεύεται με κανέλα,
Χαλβαδόπιτες και Καπαροσαλάτα από τη Σύρο
Ούτε λουκούμια, ούτε χαλβαδόπιτες θα σας ζητήσουμε να φτιάξετε, αφού μπορείτε εύκολα να τα προμηθευτείτε από το νησί και να εμπλουτίσετε τον κατάλογό σας με κάποια ξεχωριστά επιδόρπια.
Αν θέλετε όμως να κάνετε τη διαφορά, με μια σπάνια σαλάτα που δεν έχει ο ανταγωνισμός, μπορείτε να δοκιμάσετε να εντάξετε στα ορεκτικά σας την περίφημη καπαροσαλάτα Σύρου, αφού κάπαρη μπορείτε να βρείτε παντού φέρνοντας το άρωμα του Αιγαίου στο τραπέζι σας. Όσο για την παρασκευή της, τίποτα πιο απλό: Πολτοποιείτε σε ένα μπλέντερ βρασμένες πατάτες, κάπαρη, λιωμένο σκόρδο, κρεμμύδι, ξύδι, ελαιόλαδο πράσινες ελιές και προσθέτετε ρίγανη και άνηθο.
Αντώνης Παπαϊωάννου
