Σύμφωνα με ένα ανέκδοτο, αν συναντήσεις Έλληνες στο εξωτερικό και τους ρωτήσεις από που είναι, ο ένας στους δύο θα σου πει από την Κεφαλονιά. Υπάρχει αλήθεια η εντύπωση πως όποια πέτρα κι αν σηκώσεις θα βρεις Κεφαλονίτη.
Άνθρωποι ανήσυχοι, έξυπνοι, περήφανοι, χιουμορίστες, πειραχτάρια, οι Κεφαλονίτες έχουν τη φήμη ότι τα καταφέρνουν παντού σε όλα τα μήκη κια τα πλάτη της γης.
Η περιγραφή του Κεφαλονίτη στην καταγωγή, Νίκου Καββαδία, αποτυπώνει τέλεια την καπατσωσύνη του Κεφαλονίτη στο ποίημα «Νανούρισμα για μωρά και γέρους»:
Μα ένας Κεφαλλονίτης,
κει οπίσω απ’ τη Δολίχα,
τραμπάκουλο αρματώνει
και το βαφτίζει “Τρίχα”.
Καβατζάρει το Σχινάρι,
τονε κλαίγαν κι οι γαϊδάροι.
Βγαίνει από τη Τζιμπεράλτα
δίχως μπούσουλα και χάρτα.
Όξω απ’ τη Μαδαγασκάρη
ο καιρός έχει λασκάρει.
Κατεβάζει τα πινά του
και ψειρίζει τ’ αχαμνά του.
Τονε πιάνουνε κουρσάροι
μα τους τάραξε στο ζάρι.
Μαχαιρώνει τη χελώνα
και ξορκίζει τον κυκλώνα.
Αριβάρει στο Μακάο
μ’ ένα φόρτωμα κακάο.
Όμως βρέθηκε στ’ αμπάρι
όλο φούντα και μπουμπάρι.
Αφού το μοσχοπούλησε
στη λίρα κολυμπάει,
τσου χαιρετάει κινέζικα
και παει για τη Μπομπάη.
Τονε πιάνουν Μουσουλμάνοι
του φορέσανε καφτάνι,
τον βαφτίζουν Μουχαμέτη
και του κάνουνε σουνέτι.
Τσου μαθαίνει σκορδαλιά
και τον κάνουν βασιλιά.
Το `σκασε νύχτα με μουσώνα
μ’ όλο το βιός σε μια κασώνα.
Δεν είναι όμως μόνο το ανήσυχο πνεύμα που οδήγησε τους Κεφαλονίτες να διασκορπιστπύν στον κόσμο αναζητώντας μια καλύτερη τύχη. Ήταν κι οι καταστροφικοί σεισμοί του 1953 που ανάγκασε πολλούς να μεταναστεύσουν στην Αμερική, τον Καναδά και την Αυστραλία.
Kefalonia restaurant
Πολλές ταβέρνες και εστιατόρια ελληνικής κουζίνας στον κόσμο έχουν το όνομα του νησιού ή πόλεων του νησιού. Σε πόσες όμως από αυτές ή γενικά στα εστιατόρια ελληνικής κουζίνας στο εξωτερικό, υπάρχει το πιο αντιπροσωπευτικό γαστρονομικό ορόσημο της Κεφαλονίτικης κουζίνας; Η περίφημη Κεφαλονίτικη κρεατόπιτα;
Κρεατόπιτα Κεφαλονιάς. Πίτα ή κύριο πιάτο;
Η Ελλάδα είναι γνωστή για τις πίτες της. Υπάρχουν εκατοντάδες διαφορετικά είδη πίτας, πέρα από τη spanakopita και την τυρόπιτα. Εντάξει, είναι δύσκολο να χωρέσουν όλες στον κατάλογό σας. Σκεφτήκατε όμως ποτέ να εντάξετε στο μενού σας την κορυφαία ίσως, αλλά και διάσημη κρεατόπιτα Κεφαλονιάς; Είναι ένα πιάτο που μυρίζει Ιόνιο πέλαγος, που ξυπνά μνήμες στους Έλληνες του εξωτερικού, αλλά και στους επισκέπτες στη χώρα μας που την έχουν δοκιμάσει. Επιπλέον είναι μια πίτα κοντά στις γευστικές συνήθειες πολλών λαών, αφού ανάλογες πίτες που της μοιάζουν, συνηθίζονται και σε άλλες χώρες, όπως η πίτα του βοσκού στη Βρετανία, το Τίμπαλο στην Ιταλία κ.ά. Μια πίτα που δεν είναι συμπλήρωμα στο τραπέζι, αλλά αποτελεί και κύριο πιάτο, αφού η ζύμη της περιέχει τρία είδη κρέατος, ρύζι, μυρωδικά και τυρί. Ένα ολόκληρο στρωμένο τραπέζι δηλαδή, σε ένα τριγωνικό κομμάτι πίτας.
Η συνταγή είναι μία… για τον καθένα
Οι συνταγές ποικίλουν από σπίτι σε σπίτι, από χωριό σε χωριό, από νοικοκυρά σε νοικοκυρά. Γιατί δεν πρόκειται για ένα «αυστηρό» πιάτο που δεν μπορείς να παρεκλίνεις από τη συνταγή του, αλλά για μια ζωντανή παράδοση που διαμορφώνεται καθημερινά, ανάλογα με τα υλικά που διαθέτει κανείς και ανάλογα με τα δικά του -ή των κοντινών του προσώπων- γευστικά γούστα.
Η βασική συνταγή είναι απλή. Ζύμη σε χοντρό φύλλο, παραδοσιακό ή σφολιάτα. Για τη γέμιση, τον παλιό καιρό προτιμούσαν το κατσικάκι ή το τραγί, αλλά στη συνέχεια αποδέχτηκαν και το χοιρινό και το μοσχάρι σε κάποιες αναλογίες. Το κρέας, κομμένο σε μικρά κομμάτια, αλλά όχι σε κιμά, βράζει με μυρωδικά της αρεσκείας σας, ντομάτα, κρασί ρομπόλα, ρύζι και όταν δένει η σάλτσα τους μπαίνει στην ανοιγμένη στο ταψί ζύμη αφού προστεθεί απαραίτητα και κεφαλοτύρι τριμμένο. Πολλοί βάζουν αποξηραμένα φρούτα ή πειραματίζονται με τα μπαχαρικά και τα μυρωδικά. Δική σας η φαντασία, δική σας η απόφαση.
Η πίτα ψήνεται σε γάστρα, αλλά φυσικά και στον φούρνο.
Και λίγη ιστορία…
Η κεφαλονίτικη πίτα έχει την καταγωγή της στον 17ο και 18ο αιώνα όταν οι Ενετοί και δυτικοί κατακτητές έφεραν στο νησί συνταγές με ζύμη και κρέας. Μια παράδοση που όπως αναφέραμε υπήρχε στις αγροτικές οικονομίες άλλων χωρών με τα διάφορα είδη πίτας του βοσκού που συναντάμε σε διάφορα μέρη. Οι κεφαλονίτισες μαγείρισες όμως με την ευρηματικότητα και το δημιουργικό πνεύμα που διακρίνει τους κατοίκους του νησιού την προσάρμοσαν στα δικά τους δεδομένα χρησιμοποιώντας τα κρέατα και τα μυρωδικά που αφθονούσαν στην περιοχή. Στον εικοστό αιώνα η κρεατόπιτα Κεφαλονιάς απόκτησε έναν πιο «επίσημο» χαρακτήρα, αφού έγινε το φαγητό που ερχόταν να λαμπρύνει τις γιορτές ή το φαγητό των ξεχωριστών στιγμών, όπως η επιστροφή ενός ξενιτεμένου.
Η… άλλη κουζίνα της Κεφαλονιάς
Ένας τόπος με πλούσια γη, όπως η Κεφαλονιά και μια παράδοση που ακουμπάει στην Ελλάδα, αλλά και τη Δύση, δεν θα μπορούσε να μην έχει αναπτύξει μια ενδιαφέρουσα κουζίνα. Η θάλασσα, τα ψάρια και τα θαλασσινά έχουν παίξει σημαντικό επίσης ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της παράδοσης. Η Τασία Δενδρινού στο Φισκάρδο έκανε διάσημη την αστακομακαρονάδα, όταν ανακάλυψαν το εστιατόριό της οι διάσημοι ηθοποιοί και το συνεργείο της ταινίας «Το μαντολίνο του Λοχαγού Κορέλι».
Η Κεφαλονίτικη γεωργία και κτηνοτροφία δίνουν όλα τα καλά: Εξαιρεικό παρθένο ελαιόλαδο φυσικά, αλλά και ένα εντελώς ιδιαίτερο αρωματικό μέλι που αξίζει να παραγγείλετε. Η παραγωγή φτάνει του 70.000 τόνους, αλλά δεν ξέρουμε… αν φτάνει για όλους!
Εδώ μπορείτε να βρείτε και πολύ ενδιαφέροντα τυριά, αφού η Κεφαλονιά φημίζεται, εκτός από τη φέτα φυσικά και για τη μυζήθρα, την πρέντζα, το μανούρι, το κεφαλοτύρι και τη γραβιέρα της.Και αν θέλετε να εμπλουτίσετε την κάβα σας, στα οινοποιεία της περιοχής θα βρείτε τη φημισμένη ποικιλία Ρομπόλα, αλλά και Μαυροδάφνη και Μοσχάτο.
Μάντολες. Αφήσαμε το… επιδόρπιο για το τέλος.
Αν κάτι μπορεί να συναγωνιστεί σε φήμη την Κεφαλονίτικη κρεατόπιτα είναι οι μάντολες, (mandorla=αμύγδαλο στα Ιταλικά) το πιο αυθεντικό γλυκό της Κεφαλονιάς που χρονολογείται από τον 16ο-17ο αιώνα, κατά τη διάρκεια της ενετικής κατοχής. Ήταν αγαπημένο γλυκό των Ενετών αριστοκρατών, όταν η ζάχαρη ήταν τόσο δυσεύρετη ακόμα και για αυτούς. Πρόκειται για τα καραμελωμένα αμύγδαλα με την ονομασία μάντολες και σήμερα εξακολουθούν να τα φτιάχνουν με τον παραδοσιακό τρόπο, δηλαδή τα καβουρδίζουν και τα ανακατεύουν σε μπακιρένια καζάνια, ενώ στη συνέχεια τους δίνουν το έντονο κόκκινο χρώμα τους προσθέτοντας φύκια από τη θάλασσα.
